W kontekście fizycznym potrzebujemy społeczno – ekonomicznego ładu, który zapewni wszystkim nam godne warunki egzystowania na płaszczyźnie fizycznej i da nam wszystkim podstawy rozwijania swoich potencjałów psychicznych. Dzisiaj większość ludzi żyje w bardzo prymitywnych warunkach – ich umysły są skupione całkowicie na zapewnieniu sobie i swoim bliskim najpotrzebniejszych  rzeczy.  Każda z tych osób ma taki sam nieskończony potencjał jak Ty czy ja. Ale rozwijanie wyższych wymiarów człowieczeństwa nie jest możliwe, jeśli nie mamy co jeść, jeśli nie mamy gdzie mieszkać, jeśli nie możemy zapewnić swoim dzieciom ubrania, edukacji czy opieki medycznej. Dlatego celem Demokracji Ekonomicznej PROUT jest zapewnić WSZYSTKIM ludziom zaspokajanie minimalnych potrzeb egzystencjalnych. Dopiero wtedy możemy o sobie powiedzieć, że jesteśmy społeczeństwem – grupą ludzi, która coś „wspólnie czyni.” I dopiero wtedy możemy mówić o prawdziwej wolności na płaszczyźnie fizycznej – zniewolenie ekonomiczne jest dzisiaj jednym z największych ograniczeń dla rozwoju ludzkości.

W kontekście psychicznym potrzebujemy odpowiedniej filozofii życia. Wadliwe filozofie przekładają się na wadliwe rozwiązania społeczne, edukacyjne, gospodarcze…

Potrzebujemy filozofii uniwersalizmu, która uchroni nas przed błędami materializmu i jego egocentryzmem oraz konsumpcjonizmem (ograniczanie egzystencji do materii). Potrzebujemy filozofii, która uchroni nas przed antropocentryzmem oraz jego katastrofalnymi dla innych form życia skutkami. Potrzebujemy wreszcie filozofii, która uchroni nas przed zamykaniem się w ramach narzucanych nam, irracjonalnych dogmatów. Wszyscy posiadamy racjonalne umysły. Wszelkie ideologie opierające się na wierze, zabraniające nam wykorzystywania naszej wrodzonej dociekliwości i zadawania pytań, osłabiają nas, sprawiają, że stajemy się podatni na manipulacje. Zniewalani jesteśmy też poprzez pseudo-kulturę –  narzuca się nam spłyconą, prymitywną obyczajowość i tanie rozrywki, celowo wpajając nam kompleksy i paraliżując tym samym umysły, nie pozwalając nam na prawdziwy rozwój.

Filozofią, która może pomóc nam wyrwać się z tego zniewolenia, jest Neohumanizm – filozofia miłości do całego świata. Filozofia postrzegająca ludzkość jako jeden ogród wypełniony wielobarwnymi kwiatami – mamy jedną wspólną kulturę, która wyraża się w inny sposób w zależności od warunków geograficznych czy klimatycznych. Filozofia wykraczająca poza wszelkie „izmy” i ucząca nas, że wszyscy należymy do jednej wielkiej kosmicznej RODZINY. Filozofia nie wykluczająca nikogo – bez względu na kolor skóry, wyznanie, płeć, orientację seksualną czy wreszcie gatunek. Filozofia ucząca, że człowiek, jako istota posiadająca najbardziej  rozwiniętą Świadomości, ma obowiązek zaopiekować się zwierzętami i roślinami – swoimi młodszymi braćmi i siostrami – i zapewnić wszystkim gatunkom na Ziemi takie warunki, abyśmy mogli wszyscy koegzystować obok siebie i jednocześnie nadal żyć w swoich własnych, naturalnych ekosystemach.

Wolność w sferach fizycznej i psychicznej to jednak nie koniec – to początek. Jeśli nasze umysły przestaną być krępowane przez brak egzystencjalnych podstaw oraz przez wszelkiego rodzaju „izmy” czy dogmaty, będą mogły bez przeszkód rozwijać się na płaszczyźnie duchowej. Duchowość jest najcenniejszym skarbem. I nie chodzi tutaj o religijność ani o religie – duchowość ma wymiar uniwersalny, jest nieustannym dążeniem człowieka do rozwijania siebie oraz swojej więzi ze światem, do rozwijania swoich odczuć estetycznych, tęsknotą za Nieskończonym, która przejawia się w każdym ludzkim pragnieniu i potrzebie.

Esencją takiej duchowości jest jej wymiar naukowy. Jest ona elementem życia i elementem ewolucji Wszechświata i nie ma w niej miejsca na dogmatyczną wiarę, ponieważ każdy element teorii ma swoje odzwierciedlenie w praktyce, a punktem szczytowym tej praktyki jest odczuwanie jedności z wszystkimi formami życia i z całym wszechświatem oraz towarzysząca jej empatia oraz miłość. Niestety dzisiaj zaledwie niewielka część społeczeństwa ma warunki odpowiednie do tego, aby móc rozwijać swój potencjał duchowy.

Tylko wówczas, kiedy zapewnimy sobie odpowiednie otoczenie, nasz aspekt duchowy zacznie rozkwitać w sferze indywidualnej i kolektywnej. Wyobraź sobie świat, w którym wszyscy ludzie się kochają, szanują i czują, że są Jednym. Takiego świata pragnie każdy. Więc pomóż nam go tworzyć!

Porozumień międzynarodowych, które wdrażane są bez uzgodnień i konsultacji społecznych, powstało już sporo. Jest to bardzo wygodna droga obchodzenia demokracji państwowych. W końcu to, co podpisują “wszyscy” “dla dobra powszechnego”, musi podpisać i nasz kraj. ACTA tym bardziej – przecież stanie się to dzięki m.in. staraniom naszych europarlamentarzystów i polskiej prezydencji w UE. Poniżej zamieszczam fragmenty książki “Po kapitalizmie…“, które opisują, jak i po co takowe porozumienia  powstają.

1. Porozumienie w sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej (TRIPS – Trade Related Intellectual Property Rights)

Zły stan zdrowia ludności, którego przyczyną jest ubóstwo, nasila fale szerzących się epidemii. W biednych krajach Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej żniwo śmierci spowodowane chorobami zakaźnymi to 11 mln ofiar rocznie. Oznacza to, że codziennie z tego powodu umiera ponad 30 000 ludzi. Połowa z nich to dzieci poniżej piątego roku życia. Ponad jedna czwarta (tj. 2,6 mln) umiera na AIDS. Ludzie ci ani ich rządy nie dysponują środkami na zakup lekarstw na leczenie tych chorób.

Większe kraje rozwijające się produkują tańsze odpowiedniki zachodnich leków, niezastrzeżone prawami patentowymi. Dla przykładu Indie produkują 70 procent lekarstw konsumowanych przez swoich obywateli. Egipt, Tajlandia, Argentyna i Brazylia stają się coraz bardziej samowystarczalne pod tym względem. Inne kraje rozwijające się, kupując te tańsze wersje, także czerpią z tego korzyści polegające na tym, że środki zgromadzone w ich narodowych funduszach zdrowotnych pozwalają na objęcie leczeniem większej liczby pacjentów. Ponad 50 krajów rozwijających się, a nawet kilka rozwiniętych, zniosło patenty na leki, aby dopuścić tańsze wersje, które ratują życie.

Brazylia z powodzeniem produkuje leki stosowane w kuracji osób zarażonych wirusem AIDS/HIV; koszt potrójnej terapii wynosi tylko 4000 dolarów. W Stanach Zjednoczonych ta sama terapia kosztuje aż 15 000. Darmowym leczeniem objęto prawie 90000 Brazylijczyków zakażonych wirusem HIV – cztery razy więcej, niż byłoby możliwe, gdyby państwo płaciło całą sumę za opatentowany lek.

W rzeczywistości cały światowy przemysł farmaceutyczny zdominowała klika kilku międzynarodowych korporacji. i tak w 2006 roku korporacja Pfizer (USA) osiągnęła zyski w wysokości 48,3 mld dolarów, Glaxo SmithKline (Wielka Brytania) — 46,2 mld dolarów, Eli Lilly (USA) — 15,6 mld dolarów oraz Merck (pierwotnie firma szwajcarska, aktualnie USA) — 22,6 mld dolarów. Ta czwórka działa jak kartel, używając swej potęgi finansowej i wpływów, aby nie dopuścić do produkcji leków niezastrzeżonych patentami.

Uzurpują sobie prawo do ogromnych zysków, tłumacząc je potrzebą finansowania badań nad nowymi lekami. Faktycznie jednak sumy przeznaczane przez koncerny farmaceutyczne na badania naukowe są znikome w porównaniu z miliardami dolarów wydawanymi na kampanie reklamowe. Co więcej, jedynie 10 procent budżetu na prace badawczo-rozwojowe przeznacza się na opracowywanie środków leczących 90 procent chorób w skali globalnej. Reszta wydatkowanych sum trafia na doskonalenie specyfików zwalczających dolegliwości krajów bogatych, np. otyłość. Pod naciskiem tych korporacji Światowa Organizacja Handlu opracowała restrykcyjne przepisy prawne nazywane Porozumieniem w sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej (w skrócie TRIPS – Trade Related Intellectual Property Rights).

Od czasu wejścia w życie porozumienie TRIPS spotkało się z coraz silniejszą krytyką ze strony krajów rozwijających się, uczelni i organizacji pozarządowych, piętnującą je jako ucieleśnienie wszelkiej niesprawiedliwości społecznej, gospodarczej i politycznej wywołanej globalizacją. Mimo takiego charakteru tego porozumienia dołączono do niego wyjątkową klauzulę zabezpieczającą. Zezwala ona na to, aby kraj, w którym wystąpił „stan klęski narodowej”, mógł zignorować postanowienia porozumienia TRIPS. Bez wątpienia pandemia AIDS i 30 000 zgonów dziennie spowodowanych chorobami zakaźnymi kwalifikuje się jako „stan klęski”. Jednakże Wielka Czwórka naciska na rząd USA, aby ten zatrudnił armię prawników, która załata wspomnianą lukę prawną w porozumieniu TRIPS. Na forum Światowej Organizacji Handlu przedstawia się jego naruszenia i w przeciwieństwie do spraw karnych ciężar dostarczenia dowodów spada na państwo oskarżone.

Co jest jeszcze gorsze, w imieniu Wielkiej Czwórki rząd USA stosuje metodę zastraszania państw niepokornych. Dla przykładu grozi zniesieniem specjalnego statusu Republiki Dominikańskiej na eksport jej tekstyliów do Stanów Zjednoczonych, jeśli nie wycofa się ona ze swoich planów importowania leków bez licencji. Brazylia i Indie zostały ostrzeżone, że mogą zostać poddane sankcjom zgodnie z amerykańską ustawą o handlu dwustronnym Super 301.

2. Strefa Wolnego Handlu Ameryk (FTAA – Free Trade Area of the Americas)

W celu zawyżenia wartości swoich akcji oraz umniejszenia obowiązków podatkowych korporacje stosują także tzw. „twórczą księgowość”. Przykładowo księgowi pracujący dla korporacji prasowej Newscorp Investments, której właścicielem jest Rupert Murdoch, okazali się tak pomysłowi, że w latach 1987–1998 firma nie zapłaciła w ogóle brytyjskiego podatku dochodowego pomimo wykazania w tym czasie zysków na poziomie 1,4 mld funtów!

W grudniu 2001 roku międzynarodowa firma Enron działająca w branży finansowej i energetycznej ogłosiła największe bankructwo w historii z aktywami wartymi 62,8 mld dolarów. William Lerach, pełnomocnik akcjonariuszy pozywających firmę Enron powiedział, że 29 jej kierowników i dyrektorów sprzedało akcje warte około 1,1 mld dolarów w czasie, gdy „przyznali, że wyolbrzymili w raportach zyski firmy Enron o 600 mln dolarów, a kapitał akcyjny o 1,1 mld dolarów”. Krytykując te sprawozdania, powiedział: „Te księgi rachunkowe były fałszowane przez… dyrektorów, którzy włożyli w swoje własne kieszenie setki milionów dolarów, podczas gdy winą obarczono pracowników firmy Enron, a setki czy nawet tysiące inwestorów straciło miliardy dolarów”.

Kilka miesięcy później ogłosiła bankructwo firma Worldcom, Inc., działająca prężnie w branży telefonii dalekiego zasięgu oraz usług internetowych. Wartość jej aktywów wynosiła łącznie 103,9 mld dolarów, a zatem pobiła ona rekord ustanowiony wcześniej przez firmę Enron. Zmuszono ją do zakończenia działalności po tym, gdy jej dyrektorzy przyznali się do sporządzenia fałszywych sprawozdań finansowych o rzekomo osiągniętym zysku 3,3 mld dolarów. Do tego w dniu 8 sierpnia 2002 roku przyznali się do kolejnych fałszerstw sprawozdań finansowych na kwotę 3,8 mld dolarów. W odpowiedzi na te oświadczenia minister sprawiedliwości USA, John Ashcroft, podczas konferencji prasowej powiedział: „Gdy skorumpowane kierownictwo korporacji zdradza pracowników i inwestorów, nie różni się niczym od zwyczajnych złodziei”.

Tendencja do monopolizowania, wyniszczania czy wykupywania konkurencyjnych firm jak również do utajonego czy potajemnego ustalania cen z innymi firmami doprowadziła do wytaczania korporacjom procesów antymonopolowych. W odpowiedzi odraczały one sprawy do momentu wybrania przychylniejszych im rządów (i zapewniały sobie tę przychylność przez ogromne finansowe wsparcie dla kampanii politycznych obydwu amerykańskich partii politycznych!). Jak przyznał prawnik firmy IBM, nauczył się on na początku swojej kariery, że „mógłby wziąć najprostszą sprawę antymonopolową… i przeciągać jej obronę niemalże w nieskończoność”. Mimo przegrania sprawy antymonopolowej w sądzie korporacji Microsoft Corporation nadal udało się wynegocjować z Departamentem Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych korzystny układ.

Po zniesieniu rządowej kontroli nad sferą przedsiębiorstw w Stanach Zjednoczonych w ostatnich dwóch dekadach wśród rosnącej liczby korporacji praktykowana jest taktyka polegająca na przejmowaniu i wykupywaniu konkurencyjnych firm. Gdy w 1988 roku szef koncernu RJR Nabisco planował największe wówczas, finansowane kredytem wykupienie, obawiał się, że zabraknie na świecie funduszy, aby to przejęcie przeprowadzić: „Będę musiał stawać na głowie…. aby zdobyć te 17 mld dolarów!” Dzisiaj świat zalany jest kapitałem spekulacyjnym, dlatego że duża część oszczędności emerytalnych ulokowana jest w inwestycyjnych funduszach wzajemnych oraz tzw. funduszach hedgingowych, a częściowo ponieważ podaż pieniądza wzrosła alarmująco w wyniku udzielania kredytów ogromnej wartości. W 2006 roku łączna wartość fuzji i przejęć przedsiębiorstw na świecie wyniosła 2,24 biliona dolarów!

Niewiarygodnie intensywna rywalizacja o zyski na każdym kroku sprawiła, że bezosobowe byty korporacyjne są obojętne na prawa pracowników czy zagrożenie dla środowiska. W większości przejmowanych firm masowo zwalnia się pracowników, aby uczynić je jeszcze bardziej dochodowymi dla przejmującej korporacji. Te przykłady, wraz z wieloma innymi, świadczą jasno o tym, że potęga i bogactwo są skupiane w rękach coraz mniejszej grupy osób. Deklaracje kapitalizmu, że niczym nieskrępowane, swobodne działanie sił rynkowych przyniesie wszystkim korzyści, są oczywistym kłamstwem.

Chociaż międzynarodowe korporacje dysponują dzisiaj olbrzymim bogactwem oraz możliwościami wywierania wpływów, w realizacji własnych interesów są one wciąż uzależnione od wojskowej i gospodarczej potęgi państw narodowych. Reżimom, które sprzyjają międzynarodowym inwestycjom, udziela się wsparcia finansowego i militarnego. Współczesne korporacje usiłują wpłynąć na rządy państw, aby te tworzyły coraz więcej porozumień handlowych w obrębie Światowej Organizacji Handlu (Word Trade Organization) takich, jak Strefa Wolnego Handlu Ameryk (Free Trade Area of the Americas – FTAA). Pod pretekstem tworzenia „równych warunków konkurencji na rynku” owe porozumienia dążą do osłabienia wszelkich narodowych barier handlowych, jakie w każdym państwie służyły ochronie rodzimej produkcji i rolnictwa. Edward Goldsmith, publicysta, założyciel szanowanego angielskiego czasopisma „The Ecologist”, obnaża, jak absurdalne są globalistyczne porozumienia gospodarcze. „Zabijają one lokalną gospodarkę i prowadzą do nowej kolonizacji. Gdyby moim przeciwnikiem był mistrz świata w boksie w wadze ciężkiej, Mike Tyson, i gdybym miał stawić mu czoła, nie chciałbym, żeby odbyło się to na „równych warunkach konkurencji” — potrzebowałbym wielu nie lada ochroniarzy!”

W 1994 roku w celu przeforsowania tego typu porozumień rząd Stanów Zjednoczonych wysłał ponad 800 delegatów na ostatnie spotkanie Rundy Urugwajskiej Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (General Agreement on Tariffs and Trade, GATT — który później stał się Światową Organizacją Handlu — WTO). Oczywiście ci lobbyści nie byli wybrani w sposób demokratyczny, aby odzwierciedlać sobą różnorodność opinii. Wszyscy byli konsultantami biznesowymi bądź sprawowali stanowiska kierownicze w korporacjach. Ich misją było stworzenie takiego porządku — nawet kosztem środowiska naturalnego — w którym uszczuplenie zysków korporacji amerykańskich byłoby naruszeniem prawa.

Równe szanse kapitalizmu

Globalny system kapitalistyczny zmienił się bardzo przez setki lat, jakie minęły od jego początków, lecz nadal bazuje na zysku, egoizmie i chciwości. Grupa ludzi, którym przynosi korzyści, jest bardzo mała w porównaniu do tej, którą wyklucza.

Z powodu swoich wewnętrznych sprzeczności globalna gospodarka skazana jest na upadek, powodując wielki kryzys. P. R. Sarkar, twórca modelu PROUT, wyjaśnia, że istnieje kilka przyczyn kryzysu gospodarczego.

1. Pierwszą z nich jest wielka koncentracja majątku. Od 1960 roku majątek na świecie wzrósł ośmiokrotnie. Jednak większość tego majątku należy do garstki najbogatszych ludzi świata. Prezesom międzynarodowych korporacji wypłaca się pensje, które magazyn Fortune nazywa „skandalicznymi!” W roku 2000 pensja dyrektora Citibank’u wyniosła 151 milionów $USD. Disney zapłacił swojemu prezesowi 575 milionów $USD. Prezes Oracle otrzymał 707 milionów $USD wynagrodzenia. Steve Jobs, prezes Apple Computers zarobił 872 miliony $USD, czyli ponad 30 000 razy więcej, niż wynosi roczna pensja przeciętnego pracownika Apple.

Majątek najbogatszych 200 osób świata podwoił się w ciągu ostatnich czterech lat i wyniósł ponad trylion $USD. To więcej, niż suma rocznych dochodów połowy ludzkiej populacji – trzech miliardów ludzi!

2. Kolejną przyczyną globalnego kryzysu jest blokada cyrkulacji pieniądza. W 1970 roku około 90% międzynarodowego kapitału wykorzystywano w handlu i długoterminowych inwestycjach – czyli produktywnie. Dzięki zakładaniu nowych przedsiębiorstw, większej ilości opłacanych miejsc pracy czy wytwarzaniu większej ilości dóbr utrzymuje się przepływ pieniądza, na czym korzysta wielu ludzi. W tamtych czasach – w latach 70’ych spekulowano zaledwie 10% międzynarodowego kapitału. Do roku 1990 te liczby się odwróciły. Codziennie przez ogromne kasyno spekulacyjne przepływa około 1,5 tryliona $USD. Inwestorzy wolą pokusę łatwego i szybkiego zarobku na giełdach zamiast długoterminowych i ryzykownych inwestycji w miejsca pracy i nowe przedsiębiorstwa. Ceny papierów wartościowych to  spekulacyjna bańka o niewyobrażalnych proporcjach, której podstawą jest zaufanie – zaufanie bezpodstawne.

Profesorzy prestiżowej amerykańskiej uczelni Duke University School of Business debatują nad tym, czy powinno się zakazać studentom przynoszenia laptopów na zajęcia. Powód? Studenci podłączają się do Internetu i handlują akcjami, zarabiając często w trakcie zajęć tysiące dolarów.  Niestety ponad połowa gospodarstw domowych w USA zainwestowała swoje oszczędności w giełdę – często przymusowo, poprzez programy emerytalne. Zwyczajnych ludzi nie stać na utratę oszczędności całego życia w grze na niestabilnej giełdzie.

Jakie znaczenie mają inwestycje super-bogatych dla reszty świata? Ogromne! Dzisiejsze gospodarki kapitalistyczne są coraz bardzie zespolone i ze sobą powiązane. Jeśli na giełdzie w Nowym Jorku nastąpi gwałtowny spadek notowań lub spadnie kurs dolara, w ciągu minut odbija się to na pozostałych rynkach finansowych i gospodarkach innych krajów.

Ogromne, skoncentrowane w rękach nielicznej grupy bogactwo, które nie cyrkuluje w sposób produktywny, zmniejsza siłę nabywczą ludzi. Gospodarka Ameryki Północnej jest dzisiaj najsilniejszą gospodarką świata. Mimo to w październiku 2001 roku 415 000 amerykanów straciło pracę. W tym samym roku ponad półtora miliona osób i firm w USA zbankrutowało. Władze Sao Paulo w Brazylii szacują, że w latach 2001-2002 bankrutowało niemal 70% drobnych przedsiębiorstw. Szacunki dotyczą tylko legalnie zarejestrowanych firm.

Bieda i cierpienie na naszej planecie wciąż się nasilają. Ameryka Południowa to blisko 442 miliony osób. Ponad połowa z nich – 250 milionów – żyje poniżej granicy biedy. Raport UNICEF wykazuje, że połowa mieszkańców naszej planety żyje za mniej, niż 2$USD dziennie. Jedna trzecia ludzi nie ma dostępu do elektryczności. Jedna czwarta przeżywa dzień za mniej, niż 1$USD. Co piąta osoba nie ma dostępu do czystej wody pitnej. Co szósty dorosły człowiek głoduje.

Tego okropnego ludzkiego cierpienia jest ciągle za mało. Nieskończona chciwość kapitalizmu niszczy środowisko naturalne. W ciągu ostatnich 50 lat nasza planeta straciła jedną trzecią swoich lasów i jedną piątą pól uprawnych. P. R. Sarkar ostrzegał, że skutkiem nadmiernej deforestacji będzie wielki kryzys wodny.

3. Kolejnym czynnikiem destabilizującym gospodarkę jest dewaluacja pieniądza. W jej wyniku regionalne waluty przestają być czynnikiem stabilizującym gospodarkę. Szczególnie wyraźne stało się to dzisiaj, kiedy ani dolar ani inne waluty nie mają pokrycia w rezerwach kruszców. Rządy i korporacje drukują coraz więcej „wirtualnych pieniędzy” – obligacje, akcje czy kredyty – zachęcając jednocześnie ludzi do kupowania i życia „na kredyt.” W USA wielkość zaciągniętych kredytów mieszkaniowych wzrosła z 700 miliardów $USD w roku 2003 do ponad 6,2 tryliona $USD. Wartość kredytów na poziomie globalnym przekracza 100 trylionów $USD.

Globalny kapitalizm upadnie z powodu własnych wad. Dlatego musimy rozważać alternatywy, których celem jest dobro wszystkich, a nie tylko nielicznych. Musimy wyobrazić sobie przyszłość „Po kapitalizmie.”

autor: Dada Maheshvarananda, wersja oryginalna

Dada Maheshvarananda – mnich, jogin, aktywista, autor m.in. książki „Po kapitalizmie – wizja nowego świata według teorii PROUT.” Obecnie prowadzi Instytut PROUT w Wenezueli.

źródła:
1. P.R. Sarkar, Proutist Economics, Ananda Marga Publications, Calcutta, 1992, pp.91-93.
2. Geoffrey Colvin, “The Great CEO Pay Heist”, Fortune, Jun. 25, 2001.
3. Forbes Magazine, www.forbes.com/lists/
4. Noam Chomsky, “The Erosion of Democracy and Visions for a New World”, in After Capitalism: Prout’s Vision for a New World.
5. “The Economics of Social Responsibility and Spirituality: An Interview with Dr. Marcos Arruda”, New Renaissance, Vol. 10, No. 4, 2002.
6. Administrative Office of the U.S. Courts, Statistical Tables for the Federal Judiciary, 2001.
7. Ann Pettifor, “The Coming First World Debt Crisis” http://www.opendemocracy.net/debates/article-6-28-1463.jsp#

CENTRO MADRE

Ośrodek wspólnoty mieści się w dwupiętrowym budynku o pow. 160 m2 ulokowanym na 3,5 ha farmie.Wprowadzanie w życie idei PROUT rozpoczęto tu w 2000 r. .Ośrodek oddalony jest od Carakas o dwie godziny jazdy samochodem. Służy pięciu najbliższym wioskom rejonu Barlovento, które są bardzo zacofane pod względem poziomu edukacji,opieki zdrowotnej, rolnictwa i spółdzielczości.

OSTATNIE WYDARZENIA

W 2006 r. we wszystkich 5 wioskach zorganizowano Dzień Dziecka, uczestniczyło w nim 450 dzieci. Grupa wolontariuszy – klownów (z Wenezueli, Brazylii, Argentyny i Szwajcarii) przygotowała piękne przedstawienie, angażując dzieci w taniec i wspólne działania artystyczne,które były zarówno bardzo radosne jak i kształcące. Dzieci z wioski La Guarita, które uczęszczają na nasze zajęcia muzyczne, zaśpiewały przygotowane piosenki. Pięć młodych osób z wioski Madre Sieja również dołączyło do trupy klownów jako wolontariusze.

Dzieci w Madre Vieja z bożonarodzeniowymi prezentami

Na początku roku szkolnego (sierpień 2006) po raz drugi ośrodek zakupił 370 uczniom szkoły podstawowej zeszyty i ołówki oraz duże notatniki, ołówki, gumki do zmazywania i dodatkowy papier dla 150 uczniów szkół ponadpodstawowych z okolicznych wiosek.

Święta Bożego Narodzenia były obchodzone w pięciu wioskach przez 450 dzieci w wieku 0-12 lat, które wykonały ozdoby bożonarodzeniowe, uczestniczyły w grach świątecznych, dzieliły jedzenie i otrzymywały prezenty. Zarówno rodzice jak i dzieci bardzo cieszyły się z programu. To było możliwe dzięki hojnym dotacjom Brytyjskiej Międzynarodowej Grupy i Stowarzyszenia Szkockiej Piłki.

Dzieci uczą się grać na bębnach

MUZYKA

Dotacja otrzymana od PDVSA (Wenezuelskiej Firmy Olejowej) w odpowiedzi na list Ośrodka w 2005 roku rozpoczęła działalność Wenezuelsko-Afrykańskiej grupy bębniarzy.Jako nauczycieli zatrudniono lokalnych ekspertów, którzy pokazywali wspólnocie, jak metodą tradycyjną wykonywać bębny i jak na nich grać.Rok po zakończeniu programu członkowie wspólnoty kontynuują praktykę, nazwali się „Tambor y Fuego – Barlovento” (Bęben i Ogień-Barlovento} i wybrali swoje motto-„Jesteśmy światłem, które zapalają bębny!”. Wolontariusze z Ośrodka zaprojektowali dla nich piękne logo. Dochody otrzymane z pierwszego płatnego koncertu zainwestowali w kolorowe koszulki dla każdego. Zostali zaproszeni, aby zagrać podczas inauguracji Parku Zoologiczno-Botanicznego w Guatire. Po występie komentowali, że tylko w najbardziej fantastycznych marzeniach mogli myśleć, że wystąpią kiedyś na scenie przed publicznością. Nadal kontynuują występy na przyjęciach i specjalnych imprezach. Ten projekt muzyczny podnosi poczucie wartości wszystkich jego członków, rozwija dumę z ich korzeni kulturowych i uczy ich pracować razem.

Niektórzy członkowie zespołu bębniarskiego, który miał początek w Ośrodku, zaczęli wspólnie produkować bębny.Przymierzają się do produkcji innych wyrobów, które mają nadzieję sprzedawać w planowanym w przyszłości sklepie dla turystów.

Program muzyczny, który rozpoczął się w zeszłym roku, uczy gry na fletach prostych. Bierze w nim udział dziesięcioro dzieci z La Guarity, które otrzymują wsparcie od organizacji „Artyści na rzecz Barlovento YA.” Projekt zapoczątkował Eduardo Villegas, z zawodu muzyk, który mieszkał przez 20 lat w Niemczech. Przysyła grupie nauczycieli muzyki, aby kontynuowali pracę z dziećmi.

EKONOMIA I ROLNICTWO

Praca w pasiece

Hodowla pszczół- z 23 uli zbieramy jednorazowo 300 kg miodu. Teraz instalujemy jeszcze więcej uli.

Setki drzew papai, granatowca, noni, mandarynkowca owocuje przez cały rok. Rokrocznie zbiera się setki przepysznych owoców mango, z czego część jest zamrażanych i przerabianych na dżem.

Podczas ostatnich sześciu miesięcy sprzedaliśmy ponad 150 paczek suszonych liści neem w dwóch sklepach z naturalną żywnością. W lokalnym sklepie sprzedajemy każdej soboty kabaczki, granaty, mandarynki, non, liście neem, miód i papaje.

Zarejestrowano firmę „Vita Lotus” utworzoną w celu sprzedawania naturalnych produktów z Ośrodka. Miód, liście neem i sok z noni są sprzedawane w trzech sklepach detalicznych w Carakas. Każdego sobotniego ranka te same produkty plus świeże owoce i warzywa są sprzedawane na rynku w sąsiednim San Jose.

Spółka krawiecka osiągająca już małe sukcesy przez trzy lata przynosi dochody pięciu kobietom- niektóre z nich są bardzo biedne. Są podekscytowane szansą sprzedania ich produktów w chatce, która ma stanąć w tym roku na drodze do Carakas. Szyją turystyczne gadżety z tkanin, które otrzymały od Crate i Bartel z Miami. Produkują też przykrywki na kubki na zamówienie z USA.

Plan generowania przychodów dla ośrodka i lokalnej ludności

PLAN GENEROWANIA PRZYCHODÓW DLA OŚRODKA I LOKALNEJ LUDNOŚCI

2007 rok przyniósł wyzwania, a tym samym ekscytujące zmiany. Od momentu rozpoczęcia projektu naszym największym ofiarodawcą był Szwajcarski AMURT, który wspierał naszą pracę humanitarną po powodzi w 1999 r. i pomógł nam w tworzeniu Ośrodka. Poinformowali nas, że nie są w stanie dłużej nas wspierać. Ponieważ nie jesteśmy jeszcze niezależni finansowo, to było dla nas ogromne wyzwanie! Planujemy zmierzyć się z tym w następujący sposób:

Podczas weekendów wielu turystów z Carakas przejeżdża koło ośrodka w drodze na plażę.Poprzez skonstruowanie i postawienie na naszej ziemi churuata (okrągła chatka w tradycyjnym stylu z dachem z liści palmowych) planujemy zachęcić turystów,aby się zatrzymali i kupowali nasze produkty Vita Lotus, takie jak miód, soki naturalne, leczniczy sok z noni, liśce neem, olejek neem, warzywa z upraw ekologicznych i inne świeże produkty. Będziemy również sprzedawać produkty we współpracy z bębniarzami i krawcowymi. To sposób wsparcia inicjatyw współdziałających z Ośrodkiem i innych, nastawionych na zarabianie pieniędzy przez tutejszych mieszkańców..

ZMIANA NAZWY

Jako projekt wspólnoty, poczuliśmy przez chwilę potrzebę zmiany nazwy na coś, z czym mogliby się identyfikować lokalni ludzie. Najbliżsa wioska nazywa się Madre Vieja („Stara Matka”). Kanał, który biegnie obok, również się tak nazywa. Słowo „Matka” znakomicie oddaje ducha projektu: wspierać fizyczny, mentalny i duchowy rozwój wszystkich. Zdecydowaliśmy więc, że nazwiemy projekt „Centrum Matki” i zarejestrowaliśmy go prawnie jako fundację.

SPOŁECZEŃSTWO

Melqui przebrana za księzniczkę

Merqui ma 7 lat, mieszka z nami przez pięć dni w tygodniu. Cierpiała z powodu niedożywienia i zaniedbania, ale teraz dzięki życzliwej trosce rozwija się znakomicie. Szybko się uczy, wspaniale rozwija zdolności społeczne i koordynację ruchową, a we wrześniu zaczyna pierwszą klasę. Dyrektorka szkoły cieszy się, że zapisaliśmy Melqui do szkoły, ponieważ wierzy, że Ośrodek Madre może wzbogacić ich szkołę o specjalne zajęcia i materiały.

Od kiedy Melqui przyszła do nas, jej zdrowie i duch polepszyły się bardzo, a jej nauczyciele obserwują zauważalne zmiany na lepsze. Bardzo dobrze je, cieszy się z zajęć w szkole, ma niesamowitą wyobraźnię i jest po prostu szczęśliwa.

W wiosce Caraquita sześciu uczniów liceum rozpoczęło prowadzenie biblioteki. Książki zostały ofiarowane przez AMURT i Shell.Jest to spory sukces- z wypożyczalni korzysta ponad 25 uczniów, którzy nigdy nie byliby w stanie kupić podręczników.

11 uczniów szkoły średniej z Madre Vieja i Caraguita, którzy regularnie pomagają w działaniach Ośrodka Madre wzięto na pokaz filmu. To było niesamowite dla nich doświadczenie, ponieważ żaden z nich dotychczas nie był w kinie.

Gladys i jej dwoje dzieci. Matka kończy szkołę średnią.

PROGRAMY EDUKACYJNE

W dziale edukacji będziemy kontynuować pięć projektów:

1) Program czytania: ośrodek pożycza książki dla dzieci rodzicom w miejscowości La Guairita, aby czytali je swoim małym dzieciom. Celem jest wyrobienie nawyku czytania i pisania i kreowanie pozytywnej relacji między rodzicami i dziećmi. W ramach tego programu zapraszamy w sobotnie popołudnia mamy do ośrodka na warsztaty doskonalenia umiejętności rodzicielskich i poczucia własnej wartości. Ten projekt spotkał się z bardzo dobrym odbiorem i planujemy usystematyzować go i rozszerzyć na pozostałe 4 wioski. Wolontariusze zaprojektowali bardzo piękne logo dla tego projektu.

2) Programy rozwoju osobistego dla nastolatków i dorosłych: Ten program jest po to, aby pokazać ludziom, że pomimo niesprzyjających i często traumatycznych okoliczności w ich życiu powodowanych biedą, przemocą i dyskryminacją, muszą mieć siłę, aby zmieniać siebie i nauczyć się, jak w pełni wykorzystywać swój potencjał. Przewidujemy indywidualne i grupowe rozmowy, porady, jak rozwiązywać konflikty, radzić sobie ze stresem,warsztaty podnoszące świadomość i poczucie własnej wartości oraz naukę praktycznych umiejętności.

3) Kursy pozwalające uzyskać dyplom szkoły średniej: opłacamy naukę młodym matkom, które chcą skończyć szkoły średnie, ale nie mogą brać udziału w programach rządowych. Yuraima, młoda matka z La Guairita, Gladys – 17 letnia matka z dwójką dzieci i Franci – 18 letnia matka z trójką dzieci,uczęszczają na specjalne kursy, aby ukończyć szkołę średnią. Dziesięć młodych osób wpisanych jest na listę oczekujących!

4) Wsparcie dla uczących się: Będziemy kontynuować pomoc dla uczniów z lokalnych szkół poprzez zapewnianie im niezbędnych przyborów szkolnych, wypożyczanie książek, doradztwo i asystowanie nauczycielom.

5) Wiejskie festiwale: Dwa razy do roku, w czerwcu i grudniu, pomagamy w zorganizowaniu kulturalnego i edukacyjnego program dla każdej społeczności. Są to ważne wydarzenia budujące więż pomiędzy ośrodkiem i wioskami. Zapraszamy uniwersytecką grupę teatralną, klownów, muzyków i międzynarodowych wolontariuszy, aby wzbogacili życie ludzi i wzmocnili ich poczucie solidarności.

Dyrektorka ośrodka rozpoczęła trzyletnie studia Psychoterapii Gestalt. To podniesie jej umiejętności prowadzenia działań wspomagających indywidualny rozwój, samoświadomość i grupową dynamikę.

WSPARCIE

Leidy, wolontariuszka, z naszą nową pralką

Różni darczyńcy wspierają nas datkami każdego miesiąca. Na przykład do końca zeszłego roku nadal praliśmy swoje ubrania w rękach. Kiedy Melqui zamieszkała z nami, było to uciążliwe, ponieważ moczyła się i uwielbiała zabawy na dworze i wspinanie na drzewa. Sympatycy naszego ośrodka przybyli na ratunek i ofiarowali pieniądze na zakup pralki. To było dla nas bardzo znaczące. Dotacje w postaci pieniędzy, dóbr czy poświęconego czasu pozwalają nam nieść więcej pomocy.

Artykuł w oryginale znajdziesz TUTAJ.

Tłumaczenie: Karolina Kalyanii Kurpiel

Korekta: Mahawir Domański i Mariusz Mahesz Winniczuk

1. Demokracja Polityczna
2. Decentralizacja Ekonomiczna
3. Wymogi Demokracji Ekonomicznej

3. Wymogi Demokracji Ekonomicznej

Pierwszym wymogiem demokracji ekonomicznej jest, aby zagwarantowano wszystkim zaspokojenie minimalnych życiowych potrzeb naszej epoki – wyżywienia, odzieży, mieszkania, edukacji i opieki medycznej. Nie jest to jedynie prawo jednostki, lecz również kolektywna konieczność – łatwość dostępu do tych minimalnych produktów poprawi powszechny dobrobyt społeczeństwa.

Kolejny wymóg demokracji ekonomicznej to zagwarantowanie wszystkim jednostkom powiększenia ich siły nabywczej. W demokracji ekonomicznej to ludność lokalna posiadać będzie ekonomiczną władzę. Tym samym lokalne surowce użytkowane będą do promowania dobrobytu społeczności lokalnej. Oznacza to, że surowce dostępne w danym regionie społeczno-gospodarczym nie powinny być eksportowane do innego regionu. Zamiast tego centra przemysłowe powinny być budowane tam, gdzie dostępne są dane zasoby. Wykreuje to przemysł oparty na lokalnie dostępnych materiałach i zapewni pełne zatrudnienie dla lokalnej ludności.

Trzecim wymogiem demokracji ekonomicznej jest przekazanie podejmowania ekonomicznych decyzji w ręce ludności lokalnej. Każdy ma prawo do wolności ekonomicznej. Aby ją osiągnąć, należy władzę gospodarczą przekazać społecznościom lokalnym. W demokracji ekonomicznej ludność lokalna posiadać będzie władzę podejmowania wszystkich decyzji ekonomicznych, produkcji artykułów podstawowych dostosowanej do zapotrzebowania społecznego oraz do dystrybuowania wszystkich produktów rolnych i przemysłowych.

Czwartym wymogiem demokracji ekonomicznej jest, aby ściśle przestrzegano zakazu interweniowania w lokalną gospodarkę przez ludzi z zewnątrz. Odpływ lokalnego kapitału musi zostać zatrzymany poprzez ścisłe zapobieganie uczestniczeniu w jakiejkolwiek gospodarczej działalności w lokalnym obszarze przez podmioty zewnętrzne czy też zewnętrzną populację.

Aby demokracja ekonomiczna osiągnęła sukces, należy zaimplementować PROUT i poprawiać krok po kroku gospodarczy dobrobyt ludności. To z kolei prowadzić będzie do jeszcze większych możliwości duchowego wyzwolenia istot ludzkich.

Na koniec pamiętać należy, że ekonomiczna demokracja niezbędna jest nie tylko dla ekonomicznego wyzwolenia istot ludzkich, lecz dla uniwersalnego dobrobytu wszystkich – w tym roślin i zwierząt. Demokracja ekonomiczna prowadzi do sposobów i metod łagodnego postępu społeczeństwa poprzez dostrzeganie unikalnych wartości tak w ludziach, jak i w innych istotach żywych.

P.R.Sarkar, Czerwiec 1986, Kalkuta

wersja do druku – PDF

Na te i inne pytania odpowiada Dada Vedaprajiananda – mnich, jogin, aktywista społeczny. Materiał ten przedstawia w zwięzły, przystępny i wciągający sposób wizję i zasady proponowane przez Demokrację Ekonomiczną PROUT.

dr Noam Chomsky

Dr Noam Chomsky

Finansowi przywódcy krajów bogatych, którzy spotykają się co roku na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos (Szwajcaria), zostali nazwani przez wiodący światowy magazyn biznesowy The London Financial Times „władcami wszechświata”. Termin ten został użyty prawdopodobnie z odcieniem ironii, lecz jest raczej trafny. Grupa ta nie jest wybierana w sposób powszechny, a reprezentuje monstrualną potęgę finansową, nieprzynoszącą żadnych korzyści zwyczajnym ludziom. Przykładowo w 1970 roku około 90% kapitału międzynarodowego było ulokowane w handlu i długoterminowych inwestycjach, czyli mniej lub bardziej produktywnie, natomiast tylko 10% w spekulacjach. Do roku 1990 te proporcje się odwróciły.

W tym nowym porządku świata lansowanym przez elity finansowe ma on być rządzony przez bogatych i na rzecz bogatych. Tak stworzony globalny system nie jest bynajmniej klasycznym rynkiem; lepiej pasuje do niego określenie „merkantylizm korporacyjny”. Coraz więcej władzy trafia w ręce ogromnych prywatnych instytucji i ich przedstawicieli. Te instytucje są w swym charakterze totalitarne: w korporacji władza rozchodzi się z góry w dół — z wykluczeniem zewnętrznego społeczeństwa. W systemie współczesnej dyktatury, kryjącym się pod określeniem „wolnego rynku”, wszelka władza decyzyjna w sprawach inwestycji, produkcji i handlu jest scentralizowana i „uświęcona”. Pod względem faktycznym i prawnym ani pracownicy, ani społeczeństwo nie mają w niej żadnego udziału.

Olbrzymie bezrobocie utrzymuje się mimo wielkiego zapotrzebowania na pracę. Wszędzie są do wykonania zadania o wielkiej wartości społecznej i ludzkiej oraz mnóstwo ludzi chętnych do ich wykonania. Jednak panujący system gospodarczy nie potrafi połączyć potrzeby wykonania pracy i wolnych rąk cierpiących z powodu jej braku ludzi. Oficjalnie forsowana koncepcja „gospodarczego zdrowia” jest nastawiona na potrzebę zysku, a nie na potrzeby ludzi. Współczesny system gospodarczy jest w skrócie katastrofalną porażką. Oczywiście okrzyknięto go wspaniałym sukcesem, a to za sprawą wąskiej grupy uprzywilejowanych jednostek, które mają się w nim dobrze i spośród których wywodzą się orędownicy jego zalet i triumfów.

Światowe Forum Ekonomiczne zagraża przetrwaniu gatunku. Poważne potraktowanie przyjętych przez nie wytycznych prowadzi do konkluzji, że racjonalne działanie polega na niszczeniu środowiska naszym wnukom, o ile używamy zdobyczy rozumu „do osiągnięcia jak największego bogactwa” w sensie wychwalanym przez współczesną ideologię. Wobec takich poglądów nie dziwi już fakt, że sabotowanie Protokołu z Kioto przez prezydenta Busha zyskało aplauz zespołu redakcyjnego gazety The Wall Street Journal.

Badania opinii publicznej wskazują, że społeczeństwo jest w miarę świadome problematyki tak zwanych porozumień wolnego handlu i powszechnie przeciwne polityce władców, których niemal jednomyślnie wspiera sektor korporacyjny, rządy oraz instytucje ideologiczne.

W rzeczywistości błędne jest nawet twierdzenie, jakoby istniały „wybierane demokratycznie rządy”, tj. że przy wyborze kandydatów w jakiekolwiek znaczenie ma zdanie opinii publicznej w powyższych sprawach. Stan taki istnieje, ponieważ nawet w najbardziej wolnych i demokratycznych krajach sprawujący władzę dokładają wszelkich starań, aby te kluczowe kwestie nie dotarły do świadomości obywateli.

Media zdają sobie sprawę z powszechnej opozycji. Gazeta The Wall Street Journal na przykład z żalem spostrzega, że przeciwnicy tzw. umów wolnego handlu (co jest, nawiasem mówiąc, mylącą nazwą) dysponują „bronią ostateczną”: ogółem społeczeństwa, który należy zatem utrzymywać w niewiedzy.

Równolegle ze spotkaniami władców wszechświata, w Porto Alegre (w Brazylii) odbywało się corocznie spotkanie Światowego Forum Społecznego, jednocząc reprezentantów oddolnie utworzonych organizacji z całego świata, których koncepcja tego, czego potrzebuje świat, jest zdecydowanie odmienna od ideologii władców. Moim zdaniem nadzieja na godną przyszłość spoczywa bardzo realnie w rękach tych, którzy zbierają się w Porto Alegre oraz im podobnych.

Tradycyjnym celem nowoczesnej lewicy od początku jest stworzenie formy globalizacji, opartej na współuczestnictwie szerokich mas społeczności światowej, a tym samym wyczulonej na interesy i troski tej społeczności. Światowe Forum Społeczne ma nadzieję stać się pierwszym naprawdę znaczącym przejawem takiej oddolnej globalizacji. Jest to długo oczekiwana wizja, niosąca ogromne nadzieje.

Takie konfrontacje są głównymi motywami historii. I na szczęście siły społeczne na przestrzeni wieków odnosiły wiele zwycięstw, tryumfując nad nieuzasadnioną moralnie ani społecznie koncentracją władzy taką, jak na przykład Światowe Forum Ekonomiczne.

Całe tak zwane „zadłużenie” Trzeciego Świata to przede wszystkim koncept ideologiczny, mający niewiele wspólnego z realiami gospodarczymi. W znacznej mierze dług ten mógłby zostać zmniejszony, a w wielu przypadkach anulowany w myśl kapitalistycznej zasady, że pożyczkodawcy powinni brać pod uwagę ryzyko oraz że ciężar spłaty powinien obarczać tych, którzy faktycznie pożyczyli pieniądze. W przypadku Brazylii nie oznacza to ludzi ze slumsów czy bezrolnych robotników bądź tak naprawdę większości populacji. Naturalnie bogacze i elity władzy nie zamierzają honorować wspomnianej zasady.

Jedną z funkcji Międzynarodowego Funduszu Walutowego jest zapewnienie inkasującym olbrzymie zyski kredytodawcom oraz inwestorom „darmowego ubezpieczenia od ryzyka”. A w kraju biorącym pożyczkę co robią ci, którzy ją faktycznie zaciągnęli, czyli przywódcy? Przenoszą aktywa finansowe za granicę, unikają opodatkowania, importują towary luksusowe, wznoszą pomniki własnej megalomanii itp. Jeśli zadłużenie przestaje być możliwe do obsłużenia, przerzucają je na całe społeczeństwo przez wprowadzane programy dostosowań strukturalnych i inne środki mające poprawić eksport (na korzyść pożyczkodawców), przy okazji doprowadzając do ruiny rzesze zwykłych obywateli. Nadzór nad realizacją tych programów to druga, uzupełniająca funkcja Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

Inną sprawą jest to, czy zadłużenie naprawdę istnieje, co również nie jest wcale oczywiste. Według prawa międzynarodowego stworzonego przez Stany Zjednoczone i egzekwowanego przez nie wedle wygody, zadłużenie mogłoby prawdopodobnie zostać zaliczone do kategorii „długu nieznośnego”. Pojęcie prawne „długu nieznośnego” stanowi, że państwa w ogóle nie muszą go spłacać. Wskazała na tę możliwość wiele lat temu Karen Lissakers, dyrektor wykonawczy Międzynarodowego Funduszu Walutowego, stwierdzając, że „gdyby zasada ta była stosowana dzisiaj, wyeliminowałaby znaczną część zadłużenia Trzeciego Świata”.

W niektórych przypadkach istnieją nawet bardziej konserwatywne mechanizmy, na przykład zastosowanie orzeczeń Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Taki prosty sposób uwolniłby z zadłużenia Nikaraguę.

Argentyna, która ślepo realizowała strukturalne wytyczne Międzynarodowego Funduszu Walutowego, zapłaciła za to katastrofą gospodarczą. Rodzi to uzasadnione pytanie „Gdzie się podziały pożyczone pieniądze?” Po prześledzeniu ich szlaku i ustaleniu, co się z nimi stało, będzie można wyciągnąć odpowiednie wnioski. Przez lata tak zwany dług stanowił częsty pretekst dla ucieczki kapitału z Ameryki Łacińskiej. Otóż większość pieniędzy, które wypłynęły z Argentyny, trafiła na poczet spłaty zadłużenia i wróciła do wierzycieli — dlatego znajdują się one w rękach pożyczkodawców: banków, instytucji finansowych itp. Ostatnie kongresowe dochodzenie wykazało, że główne międzynarodowe banki USA zapewniają „furtkę” dla gigantycznego przepływu kapitału z nielegalnej aktywności, w tym banków mocno zaangażowanych w Amerykę Łacińską i podobnie rzecz się ma z międzynarodowym systemem bankowym.

Inną sprawą jest to, czy państwa powinny dochodzić rozwiązania problemu własnego zadłużenia tradycyjnymi środkami prawnymi. Rozwiązanie problemu nie leży bowiem w domenie ani prawa, ani moralności, lecz związane jest z układem sił. Decyzje należy podejmować w świecie realnym, a nie świecie fantastyki doktrynalnej, a tym światem rządzi prawo siły. Jedynie w bajkach dla dzieci i na stronicach intelektualizujących pism sprawiedliwość i prawo wytyczają ład światowy.

Przed upadkiem Związku Radzieckiego istniało dwóch światowych władców: Stany Zjednoczone, dużo bardziej potężne, oraz Związek Radziecki funkcjonujący mniej więcej jako młodszy partner w kontrolowaniu globalnego porządku. Wojny tego okresu nie toczyły się jednak między tymi supermocarstwami. Raczej każde z nich pod pretekstem obrony przed zagrożeniem stwarzanym przez drugą stronę prowadziło własne kampanie terroru i przemocy, aby kontrolować posiadane strefy wpływów. Można na to przytoczyć liczne jednoznaczne dowody w wewnętrznych archiwach dokumentalnych, a także w przebiegu wydarzeń. Dla Zachodu zimna wojna była kontynuacją tego, co czasami nazywa się konfliktem Północ Południe, a co kiedyś nazywano „imperializmem europejskim”.

Stosownie do tego po zimnej wojnie działania polityczne nie zmieniły się zbytnio. Realizują te same cele, co wcześniej. W rzeczywistości konflikt Wschód Zachód u swoich podstaw posiadał wiele cech konfliktu Północ Południe. Każde supermocarstwo z cynizmem wykorzystywało konflikty występujące w strefie wpływów drugiej strony. Nikt z pewnością nie pragnie ujrzeć powtórki takiego układu i na szczęście nie zanosi się na to. To, co się tak naprawdę kształtowało przez wiele lat — w miarę wyraźnie w przeciągu ostatnich kilku dekad — to porządek światowy, który jest gospodarczo trójstronny, a jednostronny militarnie. Europa i Azja w przybliżeniu dorównują Stanom Zjednoczonym gospodarczo, lecz wzrasta samotna dominacja USA na polu militarnym.

„Demokracja” nie jest pojęciem prostym. Na najprostszym poziomie społeczeństwo jest demokratyczne, dopóki samo może podejmować znaczące decyzje w sprawach, które go dotyczą. Dawno już zrozumiano, że formy demokratyczne odgrywają bardzo ograniczoną rolę w sytuacji, gdy decyzje w sprawie podstawowych aspektów życia spoczywają w rękach niekontrolowanej i nieponoszącej odpowiedzialności, skoncentrowanej potęgi prywatnej, a społeczeństwo znajduje się pod panowaniem „interesów dążących do prywatnego zysku przez prywatną kontrolę nad bankowością, ziemią, przemysłem, wzmocnionych przez kontrolę nad prasą, agencjami informacyjnymi i innymi środkami upubliczniania i propagandy”.

Autorem tego cytatu nie jest wcale żaden aktywista Partii Pracy, lecz John Dewey, prawdopodobnie najbardziej znamienity i uznany zachodni filozof społeczny XX wieku, którego głównym zainteresowaniem była teoria demokracji i który był — mówiąc kolokwialnie — na wskroś amerykański.

Widzę demokrację w sposób bardzo zbliżony do tego, jak postrzega ją większość społeczeństwa Stanów Zjednoczonych i Ameryki Łacińskiej. Wyniki wyborów świadczą o potrzebie demokracji, a jednocześnie o słabnącym zaufaniu do tego, co obecnie kryje się pod tą nazwą. Jak zauważył politolog argentyński, Atilio Boron lata temu, „demokratyzacja” zbiegła się w czasie z neoliberalizmem, który jednocześnie podkopuje jej fundamenty. Ta sama prawda dotyczy Stanów Zjednoczonych, od kiedy stały się ofiarą własnej formy „neoliberalizmu” na przestrzeni ostatnich 20 lat. Po objęciu rządów przez Ronalda Reagana odsetek obywateli przekonanych, że rząd służy interesom elit i nielicznych jednostek — a nie narodu, wzrósł gwałtownie ze zwykłego poziomu 50% do ponad 80%.

Niewolnictwo, ucisk kobiet i wyzysk pracowników oraz wiele innych przypadków łamania praw człowieka trwało tak długo po części dlatego, że na różne sposoby wartości oprawców zostały przejęte, przyswojone i uwewnętrznione przez ich ofiary. Z tego powodu „budzenie świadomości” jest często pierwszym krokiem ku wyzwoleniu.
Wolność bez możliwości jest szatańskim podarunkiem, a odmawianie zapewnienia takich możliwości — przestępstwem. O dystansie, jaki dzieli nas od stanu godnego miana „cywilizacji”, najlepiej dzisiaj świadczy los najbardziej bezbronnych. Co kilka godzin 1000 dzieci umiera na choroby, którym można łatwo zapobiec. Prawie dwa razy tyle kobiet w ciąży lub podczas porodu ginie bądź doznaje poważnego uszczerbku na zdrowiu z powodu braku prostych lekarstw i opieki lekarskiej. Organizacja UNICEF szacuje, że aby zażegnać takie tragedie i zapewnić powszechny dostęp do podstawowych świadczeń socjalnych, wystarczyłaby jedna czwarta rocznych wydatków wojskowych „państw rozwijających się” — około 10% wydatków militarnych Stanów Zjednoczonych. To właśnie w kontekście takiej rzeczywistości można toczyć poważną dyskusję na temat wolności ludzkiej.

Globalizacja proponowana przez Światowe Forum Społeczne może stać się główną metodą samoobrony małych narodów, a także ludności wszystkich państw, wielkich i małych. Oprócz tego kluczowego kierunku działań, współpraca Południe Południe może stać się niezależnym czynnikiem zapewniającym metody ochrony dla „małych narodów” — nie małych w sensie liczby ludności, lecz w sensie kontroli nad bogactwami i środkami militarnymi.
W przypadku krajów rozwijających się rezultat uzależniony jest od tego, czy ludzie we współpracy z innymi, stojącymi w obliczu podobnych problemów, będą w stanie wziąć swój los we własne ręce. Innymi słowy, uzależnione to będzie od tego, czy ludzie na świecie są w stanie rozpocząć swoisty rodzaj globalizacji, mający służyć ich interesom.

Rozsądni ludzie powinni moim zdaniem pokładać nadzieje w systemie światowym zupełnie innego typu niż obecny. Doniosłą rolę w tym momencie historii odgrywają wizje alternatywne. Spółdzielczy model demokracji gospodarczej, który prezentuje teoria PROUT, oparty na fundamentalnych wartościach ludzkich i współużytkowaniu zasobów planety w sposób zapewniający powszechne korzyści zasługuje tutaj na poważne potraktowanie.

Dr Noam Chomsky jest znanym profesorem lingwistyki w Instytucie Technologii Massachusetts (MIT), gdzie naucza nieprzerwanie od 1955 roku. Ponad siedemdziesiąt jego książek i ponad tysiąc artykułów zostało opublikowanych z wielu dziedzin nauki, w tym lingwistyki, filozofii, polityki, nauk kognitywnych i psychologii. Między niezliczonymi zaszczytami, którymi został uhonorowany, znajduje się przyznana za jego wkład do podstawowych nauk Nagroda Kioto z 1988 roku, uznawana za japoński odpowiednik Nagrody Nobla. Chomsky jest również jednym z najwybitniejszych dysydentów politycznych w Stanach Zjednoczonych, zachowującym radykalne stanowisko od ponad pięćdziesięciu lat, przez co stał się osobą kontrowersyjną. Prowadzi wykłady na całym świecie, poddając szczegółowej analizie takie zagadnienia, jak interwencjonizm Stanów Zjednoczonych w kształtowaniu świata, ekonomia polityczna praw człowieka czy propagandowa rola mediów korporacyjnych.